0
Cơ bản Văn Lãng là vùng đồi núi thấp , thung lũng bồn địa và địa hình đá vôi , trong đó đồi núi chiếm ưu thế , bồn địa Na Sầm là tụ điểm dân cư từ lâu và có kinh tế phát triển nhất . VL có khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới gió mùa , nhiệt độ trung bình năm 24 độ C , có 2 mùa lạnh-khô và nóng-ẩm rõ rệt , lượng mưa hàng năm khoảng 1500 mm , độ ẩm trung bình khoảng 82%. có hai hệ thống sông chính là sông Kỳ Cùng và Bắc Giang(Văn Mịch) , sông Kỳ Cùng chảy qua huyện 33 km , sông Bắc Giang chảy qua xã Bắc La 5 km , có 4 con suối chính là Tân Mỹ , Khuổi Shin , Khuổi Rào và Thanh Long , hai bên bờ suối là những cánh đồng nhỏ . mùa khô sông suối thường khô kiệt , mùa mưa thì lũ cuốn ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp .
Văn Lãng là tên gọi hợp nhất của hai huyện Văn Uyên và Thoát Lãng . Sách Lịch triều hiến trương loại chí của Phan Huy Chú viết Văn Lãng xưa kia đất đai kéo dài đến tận Kỳ Lừa , Đông Kinh , Bảo Lâm .
Ngày xưa châu Thoát Lãng có 5 tổng :
Tổng Trù Trĩ có 4 xã : Trù Trĩ , Hoàng Đồng , Vĩnh Trại , Thạch Bi .
Tổng Hữu thu có 4 xã : Hữu Thu , Trung Sơn , Trà Nham , Tân Lang .
Tổng Xung Minh có 4 xã : Xung Minh , Lịch Sơn , Dù Chàng , Bắc Đức .
Tổng An Hoá có 4 xã : An Hoá , Kỳ La , Lạc Khư , Khánh Môn .
Tổng Lạc Dương có 4 xã : Lạc Dương , Phi Mỹ , Mông Xá , Hoàng Liệt .
Còn có các phố khách : Kỳ Lừa , Đồng Lâm , Phai Tạ , Phố Vi , Long Nhu Quán Đồng Lai , Chợ Nhị Thanh .
Châu Văn Uyên có 7 tổng :
Tổng Vĩnh Dật có 5 xã : Vĩnh Dật , Hoa Giáp , Thượng Hạ Lũng , Đồng Đăng , Châu Chuyển .
Tổng Uyên Cốt có 4 xã : Uyên Cốt , Điền Phong , Tiền Hội , Bảo Lâm .
Tổng Hành Lư có 4 xã : Hành Lư , Thanh Mật , Thuỷ Loan , Thượng Cầm .
Tổng Dã Nham có 4 xã : Dã nham , Bằng Nhung , Kim Cúc , Trực Tầm .
Tổng Quang Bí có 7 xã : Quang Bí , Xuân Quang , Tuyền Hữu , Bằng Đãng , Quảng Mạc , Hà Quảng , Yên Việt .
Tổng Nhân Lý có 5 xã : Nhân Lý , Thanh Loan , Quân Lao , Thám Xuân , Hùng Thắng .
Tổng Hoá Nhân có 2 xã : Hoá Nhân , Dưỡng Mông .
Có các phố khách : Đồng Đăng , Nà Hinh , Bằng Khảo , Nà thường , Nà Phia .
Từ năm 1891 thực dân Pháp vẫn duy trì hai đơn vị hành chính châu , thị trấn Đồng Đăng là châu Văn Uyên , thị trấn Na Sầm là châu Thoát Lãng .Năm 1945 đổi châu thành huyện , vẫn giữ nguyên ranh giới , tháng 8 năm 1964 hai huyện Văn Uyên và Thoát Lãng hợp nhất thành huyện Văn Lãng , huyện lỵ đặt tại thị trấn Na Sầm . Năm 1981 theo quyết định số 246/CP ngày 10-06 của hội đồng chính phủ tách thị trấn Đồng Đăng và 6 xã là Song Giáp , Thuỵ Hùng A , Hồng Phong , Bảo Lâm , Phú Xá , và Bình Trung sát nhập vào huyện Cao Lộc , đồng thời sát nhập xã Hành Thanh , Phượng Long thành xã Thanh Long , sát nhập 2 xã Tân Yên và Mỹ Cao thành xã Tân Mỹ , đến nay VL có 20 đơn vị hành chính gồm 1 thị trấn và 19 xã , đó là :
Thị trấn Na Sầm gồm 4 khu phố : I,II,III,IV và 2 thôn Bản Tích , Thâm Cun .
Xã Tân Việt gồm 7 thôn : Nà Là , Pá Mị , Nà Lẹng , Bản Quan , Nà Cạn , Cốc Khuông , Bó Pja .
Xã Trùng Quán gồm 15 thôn : Nà Pja , Nà Liệt trong , Nà Liệt ngoài , Lũng Vài , Lũng Thuông , Tổng Kịt , Nà Mành , Bản Vạc , Pàn Khinh , Nà Trồng , Pá Deng , Khun Zoong , Nà Lừa , Nà Chi , Bản Zoong .
Xã Trùng Khánh gồm 8 thôn : Pò Hà , Pá Tập , Bản Cháu , Bản Pẻn , Khuổi Cham , Bản Meng dưới , Bản meng trên , Nà Tổng .
Xã Thuỵ Hùng gồm 12 thôn : Nà Mẩu , Khuổi Thâm , Thâm Pằng , Bản Pjạ , Pò Pheo , Tham Lầm , Pác Cáy , Bản Tả , Nà Hinh , Còn Ngoà , Nà Luông , Nà So .
Xã Thanh Long gồm 17 thôn : Nà vạc , Nà Phân , Pàn Phước , Bản Cáu , Còn Phia , Bó Bỉn , Pá Chí , Pác Cú , Bản Tát , Bản Ánh , Đâng Van , Nà Han , Nà Cà , Khau Khú , Cỏn Slung , Đon Chang , Nà Liền .
Xã Nam La gồm 6 thôn : Bản Van , Nặm Hép , Tác Chiến , Hoà Lạc , Bình Độ , Đồng Tâm .
Xã Hội Hoan gồm 9 thôn : Bình Dân , Háng Van , Bản Kìa , Bản Nhằng , Bản Bẻng , Phiêng Liệt , Kho Tào , Cốc Nặm , Khuổi Rào .
Xã Gia Miễn gồm 12 thôn : Quảng Lông , Cương Quyết , Cốc Nhảng , Cốc Pục , Còn Pheng , Pò Méng , Bản Cá , Nặm Bao , Mạy Sao , Bình Lập , Phai Nà , Quảng Sơn .
Xã Bắc La gồm 10 thôn : Nặm Slù , Cò Liền , Nà Đâu , Nà Quang , Cốc Pục , Phiêng Luông , Còn Chù , Khuổi Hoi , Nà Hin , Khuổi Sa .
Xã Tân Tác gồm 7 thôn : Nà Luông , Nà Sản , Bản Đâng , Bản Cấn , Bản Min , Bản Tăm , Bản Doòng .
Xã Tân Lang gồm 12 thôn : Nà chà , Nà Cưởm , Kéo Van , Pò Lâu , Bản Bình , Khuôn Roọc , Pác Cuồng ,Bản Láng , Bó Củng , Thanh Hảo , Pò Lâu , Tân Hội .
Xã An Hùng gồm 6 thôn : Bản Lếch , Bản Hu trong , Bản Hu ngoài , Bản Rùa , Bản gia , Nà Chi .
Xã Thành Hoà gồm 8 thôn : Nạm Túc , Bản Mìn , Tả Pảng , Tìn Bó , Cúc Pâu , Pò Khuổi ,Cung Lý , Pác Ca .
Xã Hoàng Việt gồm 19 thôn : Lù Thẳm , Kéo Phầu , Nà Tềnh , Còn Noọc , Pò Pheo , Cốc Hát , Bản Ỏ , Tà Pẹc , Bản Lề , Nà Quan , Nà Phai , Nà Áng , Thâm Mè , Lũng Cùng , Nà Mạt , Khu Sam , Nà Khách , Tềnh Đồn , Khuông Ping .
Xã Tân Thanh gồm 2 khu phố và 6 thôn : Khu I , Khu II , Bản Thảu , Bản Đuốc , Nà Han , Nà Tồng , Nà Gườm , Nà Lầu .
Xã Tân Mỹ gồm 19 thôn : Nà Kéo , Nà lẹng , Bản Chang , Lũng Lừa , Pò Cại , Nà Pục , Háng Mấu , Tà Lài , Khơ Đa , Cốc Nam , Pò Chại , Khun Đảy , Nà mò , Cáp Tiến , Khun Chặm , Khun Lủng , Khuôn Lỳ , Bản Mới , Nà Dỉn .
Xã Hoàng Văn Thụ gồm 11 thôn : Tiền Phong , Nhân Hoà , thuận Lợi , Quyết Thắng , Long Tiến , Nà Pàn , Nà Piêng , Nà Lủng , Cốc Mặm , Khau Phạ , Bó Chầu .
Xã Hồng Thái gồm 7 thôn : Lậu Cáy , Lũng Mười , Bản Nhùng , Lủng Đúc , Pác Sàng , Pác Bó , Nà Deng .
Xã Nhạc kỳ gồm 7 thôn : Cỏn Tẩu , Nà Éc , Cỏn Luông , Lương Thác , Pá Đa , Bản Chúc , Khun Phùng .
Xã Hoàng Văn Thụ (Nhân Lý) là quê của Hoàng Văn Thụ , nhà lãnh đạo cao cấp của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương, người có đóng góp lớn vào phong trào cách mạng giải phóng dân tộc và là nhà thơcách mạng Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 .
Năm 1934 chi bộ đảng cộng sản đầu tiên ở Thuỵ Hùng A thành lập , sau đó các hội “Nông dân cứu quốc” , “Hội phụ nữ cứu quôc” , “Thanh niên cứu quốc” lần lượt ra đời .
Ngày 22-8-1945 chớp thời cơ Nhật đảo chính Pháp , lực lượng vũ trang do đồng chí Hoàng Văn Kiểu chỉ huy đã phối hợp với quần chúng nổi dậy làm chủ thị trấn Na Sầm , giải phóng hoàn toàn Thoát Lãng
Tháng 2 năm 1948 trên đường số 4 trên địa bàn VL ở Bó Củng-Lũng Vài đã diễn ra nhiều trận phục kích thắng lợi đi vào lịch sử của quân ta .
Huyện VL chủ yếu làm kinh tế nông lâm nghiệp.
Sản phẩm hoa hồi trên 1000 tấn/năm .
Cây hồi là loài cây có khả năng chịu rét cao, không bị chết vì sương muối , đặc biệt chỉ mọc trong một khu vực nhỏ ở tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn. Một số nơi khác cũng có trồng nhưng không đáng kể như Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên .Theo tài liệu cổ , dùng chữa nôn mửa, đau bụng, bụng đầy chướng, giải độc thịt cá , đau nhức tê thấp.
Tây y dùng hồi làm thuốc trong đau dạ dày, đau ruột . Ngoài ra, nó còn được dùng làm hương vị cho rượu và thuốc đánh răng. Tuy nhiên, nếu dùng nhiều và liều quá cao sẽ gây ngộ độc với hiện tượng say, run chân tay, sung huyết não và phổi; trạng thái này có khi dẫn tới co giật như động kinh.
Hồi là một thành phần của ngũ vị hương truyền thống trong cách nấu ăn của người Trung Quốc. Nó cũng là một thành phần được sử dụng trong nấu nước dùng cho món phở
Hồi là thành phần quan trọng cơ bản để sản xuất thuốc điều trị bệnh cúm Tamiflu. Tamiflu hiện đang được coi là dược phẩm có triển vọng nhất để làm giảm tác hại của bệnh cúm gia cầm (H5N1) hiện nay thế giới đang thiếu Tamiflu nghiêm trọng
Hồng và quýt mỗi loại trên 60 tấn/năm . Nông nghiệp có tính tự cung tự cấp , trồng lúa là chủ yếu , chăn nuôi ở phạm vi gia đình . Đánh cá , săn bắn vẫn có vị trí quan trọng trong đời sống nhân dân . Thủ công nghiệp cũng chỉ ở phạm vi gia đình , các sản phẩm làm ra mang tính truyền thống thường là đồ tre gỗ . Nghề nung vôi , làm gạch ngói cũng đã xuất hiện từ lâu ở địa phương nhưng cũng chỉ cung cấp trong phạm vi nhỏ hẹp . Chưng cất tinh dầu hồi , ép dầu trẩu có từ lâu và tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý . trước đây hầu hết các gia đình đều có xa kéo sợi , khung dệt vải nhỏ , nay hầu như không còn .Thị trấn Na Sầm xản xuất đậu phụ rất thơm ngon nổi tiếng , được nhiều người ưa chuộng
Huyện có 3 khu vực họp chợ , năm ngày 1 phiên , chợ Na Sầm họp ngày 5-10 , chợ Hội Hoan họp ngày 2-7 , chợ Văn Thụ họp ngày 4-9 , các chợ này là trung tâm buôn bán của khu vực , đông nhất là chợ Na Sầm , ngoài chức năng buôn bán , chợ còn là nơi gợp gỡ , thăm hỏi , vui chơi của nhân dân từ các bản làng đến .
Mỗi năm xuân đến đồng bào dân tộc lại mở hội Lồng Tồng , xuống đồng tế lễ thần nông cầu mùa màng tốt tươi , mưa thuận gió hoà . Ở xã Hội Hoan có hội Háng Pò , hay còn gọi là chợ tình Hội Hoan vào ngày 27-3 âm lịch , dành riêng cho thanh niên nam nữ đến gặp gỡ , hát sli , lượn , tìm hiểu nhau . Huyện có tổng cộng 17 hội .
Văn Lãng rất ít đình chùa , có đình Bản Van ở xã Nam La , có đền Mẫu , đền Thượng ở thị trấn Na Sầm . Có bia "Núi Diễn Trận" của Ngô Thì Sĩ khắc trên vách đá Diễn Trận , bia đá chùa Bắc Trấn , bia đá cầu đá xã Hoàng Việt .
Huyện có cửa khẩu Tân Thanh được biết như một điểm đến cuối tuần ưa thích, một "thiên đường" mua sắm tại miền Bắc với những trung tâm thương mại sầm uất thu hút hàng ngàn người từ khắp nơi đổ về mỗi ngày . Khu vực mua sắm tại Tân Thanh rộng hơn 10ha với 4 trung tâm thương mại lớn là Hồng Kông, Thế giới phụ nữ, Việt - Trung và Tân Thanh, cùng với chợ Tân Thanh, 2 khách sạn, bưu điện, ngân hàng và 2 bãi để xe ôtô khá rộng. Cả khu vực mua sắm này có tới vài nghìn gian hàng của người Việt Nam và Trung Quốc. Hàng tại Tân Thanh vừa nhiều, vừa rẻ, nên rất hấp dẫn trong suy nghĩ của mọi người. Từ lâu, Tân Thanh đã nổi tiếng với tên gọi "thiên đường" mua sắm. Nhưng để mua được hàng với giá rẻ, cũng phải trải qua "công đoạn gian nan vất vả" là trả giá, bởi những người bán hàng ở đây vốn nổi tiếng với lời nói thách, nhất là người Trung Quốc. Có lẽ do quan niệm của người Trung Quốc là bán hàng với giá cao nhất có thể, nên tại Tân Thanh khi bán hàng người Trung Quốc thường nói thách rất cao. đừng có nghĩ cứ trả giá bằng1/2 giá người bán "hét" là đã mua được rẻ. Như vậy là "sập bẫy" đấy. hãy cứ trả bằng 1/3 thôi, nếu người ta không bán thì trả thêm lên là vừa. Có một điều rất thoải mái là khi đã hỏi giá rồi không trả câu nào, hay trả rất thấp cũng không sao cả, người ta không lườm nguýt, cau có gì. Trên thực tế thì ngay cả khi trả chỉ bằng 1/3 giá người bán nói nhiều khi vẫn "sập bẫy". Một đôi giày da lộn trong gian hàng của người Trung Quốc giá của nó là 280.000 đồng, nhưng sau đó đã đồng ý bán với giá 80.000 đồng. Một chiếc quần âu nam vải kaki giá phát ra 250.000 đồng, sau chỉ bán với giá 60.000 đồng. Ai đến Tân Thanh lần đầu chắc không khỏi choáng váng về cách "hét" giá kiểu này, nhất là khi đã mua rồi mà không biết được mình mua đắt hay rẻ.
Nếu biết mua thì giá hàng hóa ở đây quả là rẻ. Chỉ 380.000 đồng một chiếc bếp từ hiệu Fushibao hay Media, kèm theo 1 nồi inox... Nếu so với Hà Nội, cũng những mặt hàng này vận chuyển về bán thì giá đắt hơn ít nhất là 30% và nhiều thì 100%, nên khách đến đây thường ít người về mà không mua một thứ gì. Mua được món hàng giá rẻ ai cũng thấy thú vị và ngạc nhiên vì nó quá rẻ. Từ nhà sản xuất, qua nhà phân phối rồi nhà bán lẻ mới đến người mua, khâu nào cũng đã có lãi vậy sao giá của nó vẫn quá thấp? Thật khó tưởng tượng.
Tại Tân Thanh có trung tâm thương mại Thế giới phụ nữ, trên tầng 3 là cả 1 khu rộng lớn, rất sang trọng dành cho hàng hiệu. Hàng hiệu nhưng không phải là những nhãn hiệu nổi tiếng thế giới như CK, Bossini, Louis Vuitton... mà là hàng hiệu Trung Quốc. Ở đây phần lớn là gian hàng của người Trung Quốc, cũng đầy đủ tất cả từ mỹ phẩm đến áo quần, giầy dép, đồ điện tử, điện lạnh... Gian hàng điện tử thì bán ti vi TCL, đầu DVD Qisheng, nhưng giá chênh rất cao với giá hàng bên ngoài.
Chẳng hạn đầu DVD Qisheng tại đây có giá 700.000 đ/chiếc, tivi TCL giá gần 3 triệu đồng/chiếc 21 inches... hỏi người bán hàng, anh ta trả lời, đây là hàng chính hiệu chất lượng tốt, có bảo hành, có hoá đơn, xuất xứ cẩn thận, nhập chính ngạch nên giá đắt, dưới kia toàn hàng nhái, giả, mua xong người bán không phải chịu trách nhiệm gì nên nó vậy.
Một đôi giày da, tại đây có giá bán đến cả triệu đồng, gấp 10 lần bên ngoài. Trong khi ngoài kia khách hàng phải chen chúc nhau, người bán phải mệt nhoài vì mua và bán, thì trong này ngược lại rất vắng vẻ, rộng rãi sang trọng, người mua lưa thưa, người bán nhàn rỗi, vừa bán vừa chơi... Nhìn sự tương phản này người ta không hiểu sao hàng hiệu lại có mặt tại đây? Nhưng thực tế là nó vẫn tồn tại và ở đây chỉ phục vụ những khách hàng sành điệu.
Một "quý cô" sau khi mua một chiếc túi da có giá 700.000 đồng cho biết: tuy là hàng Tàu, nhưng chất rất xịn, kiểu dáng đẹp, nhái theo hiệu Louis Vuitton đấy. Dùng bền và đẹp không kém đâu. Nếu mua hàng chính hãng cũng sản xuất tại Trung Quốc thôi, gắn thêm nhãn hiệu Louis Vuitton vào, tại Hà Nội giá của nó phải là 200USD. Chính vì vậy mà nhiều "quý bà, quý cô" rất khoái trung tâm này và đã lên Tân Thanh là phải vào Thế giới phụ nữ. Nhiều gian hàng tại đây còn không cho khách chụp ảnh những hàng hiệu đang bày bán.
Hàng tuy có rẻ, nhưng chất lượng thì khó tốt. Một hộp pin tiểu 100 viên, giá có 20.000 đồng (200 đ/viên), nhưng chất lượng rất kém, về chạy đồng hồ treo tường đúng 1 tuần là hết và bị chảy nước. Các mặt hàng khác cũng vậy, chẳng hạn như vali kéo, chỉ có 120.000 đ/chiếc cỡ 40cmx 80cm trông rất đẹp, sang trọng, nhưng những người đã mua cho biết hỏng rất nhanh, nhất là khóa và bánh xe.
Tuy vậy, để khẳng định chất lượng với khách hàng, một số mặt hàng đã được người bán tự bảo hành. Chẳng hạn mua bếp từ Fushibao giá 380.000 đồng/chiếc có cửa hàng đã đưa ra thời hạn bảo hành 1 năm. Trong thời gian này nếu hỏng chỉ cần gửi lên Tân Thanh kèm theo hoá đơn sẽ được sửa chữa hoặc đổi lại bếp mới rồi gửi trả về cho khách.
Bên cạnh đó còn cả một "trời" hàng nhái, giả. Chẳng hạn bếp từ nhãn hiệu Media của tập đoàn MD ban đầu mới xuất hiện dùng rất tốt, được mọi người rất ưa chuộng, sau 1 thời gian hàng giả, hàng nhái đã tràn ngập và giá hạ xuống rất thấp, nhưng chất lượng khó đảm bảo.
Các sản phẩm mang thương hiệu nổi tiếng thế giới ở đây không thiếu. Bật lửa Zipo (Mỹ) được làm giả rất khéo, giá bán chỉ có 60.000 đ/chiếc, về Hà Nội bán như hàng thật, nhiều ngưòi không biết phải mua với giá 200.000 đ/chiếc
Mặc dù vậy thì Tân Thanh vẫn cứ nhộn nhịp, hàng đoàn xe với hàng nghìn người vẫn lũ lượt đổ về đây vào những ngày cuối tuần, vây kín lấy cả khu mua sắm, chen chúc nhau như một lễ hội. Và Tân Thanh vẫn được coi là một trong những điểm đến cuối tuần ưa thích nhất miền Bắc hiện nay.
Sửa bởi Quân alone, 25/12/2010 - 14:11.
