0
Một phần của bản đồ phông phóng xạ ở Lạng Sơn.
Trước đây, để lập được bản đồ phông phóng xạ, người ta phải sử dụng thiết bị đo liều phóng xạ thông thường, sau đó ghi lại giá trị từng vị trí và đưa số liệu lên bản đồ một cách thủ công. Việc làm này sẽ mất rất nhiều thời gian và công sức.
Hiện nay, nhờ công nghệ hiện đại tích hợp được máy đo suất liều có độ nhạy cao với thiết bị định vị vệ tinh GPS, việc lập bản đồ phông phóng xạ trở nên đơn giản và nhanh hơn rất nhiều. Với khả năng tích hợp GPS, việc ghi lại giá trị suất liều ở từng vị trí sẽ hoàn toàn tự động sau khoảng thời gian 5-10 giây tùy thuộc thiết lập. Sau đó, số liệu này sẽ được tự động đưa lên bản đồ vệ tinh để tạo thành bản đồ phóng xạ. Hệ thiết bị quét phổ phóng xạ cầm tay AT6101 mà Trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật an toàn bức xạ và ứng phó sự cố - Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (56 Linh Lang – Ba Đình – Hà Nội) đang sở hữu là một trong những hệ thiết bị hiện đại nhất hiện nay.
Trung tâm HTKT ATBX và ƯPSC đã tiến hành khảo sát 02 đợt ở một vài vùng thuộc tỉnh Lạng Sơn như: cửa khẩu Tân Thanh, cửa khẩu Hữu Nghị, thành phố Lạng Sơn, nhà ga Đồng Đăng,… (đợt 1: tháng 8/2010, đợt 2: tháng 6/2011). Sau khi khảo sát, số liệu sẽ được đưa lên bản đồ vệ tinh để tạo thành một bản đồ phông phóng xạ Lạng Sơn. Việc lập bản đồ này tuy chưa bao phủ được hết tỉnh Lạng Sơn nhưng đã có thể khảo sát (survey) được hầu hết các vùng đông dân cư của tỉnh.
Với chiếc máy đặt trong ba lô kèm một máy PDA cầm tay, cán bộ Trung tâm Hỗ trợ kỹ thuật An toàn bức xạ và Ứng phó sự cố - Cục An toàn bức xạ và hạt nhân phải đi 15 – 20km/ngày để lấy dữ liệu.
Việc lập bản đồ này có ý nghĩa quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ. Theo đó, trong trường hợp bất kỳ địa điểm nào có phông nền phóng xạ cao bất thường (do phát hiện nồng độ bụi phóng xạ trong không khí hay quặng phóng xạ trong lòng đất, hay việc buôn bán vận chuyển trái phép chất phóng xạ), các nhà quản lý sẽ biết được và có những biện pháp cụ thể, đề phòng những bất trắc có thể xảy ra.
Việc sử dụng thiết bị hiện đại này tuy nhanh cho kết quả nhưng lại đòi hỏi những cán bộ của Trung tâm phải đi bộ thường xuyên, có khi phải đi 15 – 20 cây số/ngày, tới tất cả hang cùng ngõ hẻm của Lạng Sơn. Đi càng lâu thì bản đồ càng dày và nhất thiết phải đi một đường và về bằng đường khác, tránh trùng số liệu. Ngoài ra, vừa đi các cán bộ của Trung tâm vừa phải theo dõi thiết bị PDA cầm tay, tránh để mất GPS gây mất số liệu.
Trích dẫn
Ở các nước lớn như Nga, Mỹ đều đã sử dụng máy đo hiệu suất liều có tích hợp GPS, ở nước ta, thiết bị hiện đại này mới được nhập về từ Ucraina, với mức giá khoảng 14.000 USD.
Theo Yen Duong
Baolaodongthudo.com.vn
